Λεύκτρο > Στούπα

Στούπα 

Η Στούπα είναι ένα παραθαλάσσιο χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης που μπορεί να γοητεύσει τον επισκέπτη του όλες τις εποχές του χρόνου. Είναι το πιο ανεπτυγμένο τουριστικά χωριό όχι μόνο στο Δήμο Λεύκτρου αλλά και σε ολόκληρο το νομό Μεσσηνίας.

Ανατολικά του χωριού υψώνεται το κάστρο που υπήρξε ακρόπολη της παλιάς πολιτείας του Λεύκτρου. Κατά τον Παυσανία εκεί υπήρχε ο ναός της Αθηνάς με το άγαλμα της. Την περίοδο της Φραγκοκρατίας [1204 – 1259] το κάστρο ανοικοδομήθηκε και ονομάστηκε Μποφώρ.

Στη Στούπα έζησε ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Αλέξης Ζορμπάς, δουλεύοντας στα ορυχεία της Πραστοβάς στο Νέο Προάστιο. Eδώ επίσης εμπνεύστηκε και έγραψε το έργο “Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά”. 

Το καλοκαίρι η θάλασσα και η καθαρή αμμουδιά είναι πρόκληση για τους λάτρεις του υγρού στοιχείου. Το χωριό έχει δυο παραλίες με άμμο, η μια βρίσκεται μέσα στο χωριό και είναι γνωστή ως η παραλιά της Στούπας και η άλλη είναι η πασίγνωστη παραλία της Καλόγριας. 

Σε επίπεδο τουριστικών υπηρεσιών στη Στούπα μπορεί να βρει κανείς τα πάντα. Καλαίσθητα και άνετα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και ξενοδοχεία, καλής ποιότητας φαγητό, καφετέριες και μπάρ για βραδινή διασκέδαση και το σημαντικότερο από όλα ανθρώπους πρόθυμους να σε εξυπηρετήσουν σε οτιδήποτε χρειαστείς.

Εκτός από τις πανέμορφες παραλίες αξίζει τον κόπο να απολαύσει κανείς τα μαγευτικά ηλιοβασιλέματα από οποιοδήποτε σημείο του χωριού.

Άγιος Νικόλαος 

Ο Άγιος Νικόλαος (η παλιά Σελίνιτσα) είναι σχετικά νέο χωριό. Οι πρώτοι κάτοικοι ήλθαν από τα γειτονικά χωριά κατά τις αρχές του 19ου αιώνα, γύρω στα 1830-1840. Είναι χτισμένο δίπλα στην παραλία σε μια από τις λίγες πεδινές περιοχές του Δήμου.

Οι πρώτοι κάτοικοι ζούσαν αποκλειστικά σχεδόν από το ψάρεμα. Πουλούσαν τα ψάρια τους στα γειτονικά χωριά με “είδος” δηλαδή τα αντάλλασσαν με λάδι, σιτάρι ή ότι άλλο γεωργικό προϊόν παρήγαγαν τα γειτονικά χωριά, τα Ρίγκλια, η Ίζνα, η Λοζνά, η Πλάτσα και ο Πύργος.

Γι´ αυτό τα πρώτα σπίτια χτίστηκαν στην παραλία σε τοποθεσία που προσφερόταν για φυσικό λιμάνι για να αράζουν τις βάρκες τους. Σιγά-σιγά κατασκεύασαν μόνοι τους ένα μικρό λιμάνι, που παρείχε ασφάλεια ακόμη και στις μεγάλες τρικυμίες του χειμώνα.

Εξαιτίας του λιμανιού, εμφανίστηκαν αργότερα τα πρώτα σκάφη που εκτελούσαν συγκοινωνία με την πόλη της Καλαμάτας. Η συγκοινωνία αυτή εξυπηρετούσε τους κατοίκους 13 χωριών της γύρω περιοχής. 

Η συγκοινωνία με την Καλαμάτα ήταν πυκνή. Καθημερινά ένα ή δύο πλοιάρια “οι βενζίνες” εκτελούσαν τα δρομολόγια μεταφέροντας επιβάτες, ζώα και εμπορεύματα από την περιοχή της Μάνης και από την Καλαμάτα.

Έμποροι από την ευρύτερη περιοχή κατέβηκαν και έχτισαν σπίτια, άνοιξαν μαγαζιά, εμπορικά, παντοπωλεία, εστιατόρια, ξενοδοχεία, καφενεία, ταβέρνες, και η ανάπτυξη του χωριού ήταν αλματώδης. Το εμπόριο είχε τέτοια ανάπτυξη ώστε η συγκοινωνία επεκτάθηκε και μέχρι τον Πειραιά.

Δύο μεγάλα σκάφη εκτελούσαν δρομολόγια, φορτώνοντας εμπορεύματα (λάδι και σφάγια) και επιβάτες από τον Αγ. Νικόλαο. Δυστυχώς ο πόλεμος του 1940 ανέκοψε την ανάπτυξη και το χωριό γνώρισε κάμψη και καθυστέρηση . Οι έμποροι έφυγαν, οι περισσότεροι άνθρωποι μετανάστευσαν ή έφυγαν για τις πόλεις και το χωριό καθηλώθηκε για αρκετές δεκαετίες. 

Η ανάπτυξη του τουρισμού στον Άγιο Νικόλαο

Η ανάπτυξη του Τουρισμού τις τελευταίες δεκαετίες έδωσε νέα ώθηση στο χωριό. Αλλοδαποί και ημεδαποί αγόρασαν σπίτια ή οικόπεδα όπου έχτισαν και κατοικούν για αρκετούς μήνες το χρόνο στην περιοχή του Αγ. Νικολάου.

Επί πλέον, κατά την Τουριστική περίοδο, που διαρκεί έξι σχεδόν μήνες [Απρίλης – Οκτώβρης], στο χωριό έρχονται τουρίστες και εκδρομείς και υπάρχει μεγάλη κίνηση. 

Το χωριό διαθέτει όμορφες παραλίες με βράχους βατούς και γραφικότατους. Επί πλέον διαθέτει καθαρότατη αμμουδιά, όπου λούονται καθημερινά οι κάτοικοι. Παραπλεύρως υπάρχει ο γραφικότατος οικισμός του Αγίου Δημητρίου, η Αρχαία Πέφνος. Εδώ ήρθε ο Ιμπραήμ να κάνει απόβαση αλλά συνάντησε την αντίσταση των Μανιατών και δεν τόλμησε.

Το σπήλαιο Καταφύγιο

Πλησίον του οικισμού αυτού και πολύ κοντά στην θάλασσα υπάρχει ένα σπήλαιο γνωστό στην περιοχή ως Καταφύγιο. Το σπήλαιο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλης αξίας με βάση την άποψη ειδικών που το έχουν επισκεφθεί. Έχει ανατεθεί από το Δήμο στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών μελέτη για την αξιοποίηση αυτού του σπηλαίου. 

Ο Άγιος Νικόλαος είναι το κατ´ εξοχήν ψαράδικο χωριό στην περιοχή [ιχθυόσκαλα]. Εδώ μπορεί να βρει κανείς νοστιμότερα ψάρια, η περιοχή φημίζεται για τη νοστιμιά των ψαριών της. Υπάρχουν πολλές ταβέρνες, εστιατόρια, εξοχικά στον φλοίσβο της θάλασσας και μακριά απ´ αυτή.

Σε απόσταση 500 μέτρων από το χωριό είναι οι πλαγιές της Αγ. Παρασκευής. Από εκεί αγναντεύεις την απέραντη θάλασσα, ήρεμη με τις δαντελωτές ακρογιαλιές της και τις βάρκες σπαρμένες, στο πέλαγος, με τα σπίτια σκορπισμένα σε όλο το πλάτος και το μήκος της περιοχής και άθελά σου έρχονται στο νου του ποιητή τα λόγια:

<< μάγεμα η φύση κι όνειρο 
στην ομορφιά και χάρη. 
Με χίλιες βρύσες χύνεται 
με χίλιες γλώσσες κρένει. >>

Πηγήwww.lefktro.gr

Εξοχώρι 

Το Εξωχώρι , χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης , αναπτυγμένο στις παρυφές του Ταϋγέτου σε υψόμετρο 500 μ., απέχει 8 χιλ. από την Καρδαμύλη και 43 χιλ. από την Καλαμάτα. Μέχρι το 1932 διατηρούσε το όνομα “Ανδρούβιστα”, του οποίου πρώτη μνεία γίνεται σε ιστορική πηγή του 13ου αι.

Η Ανδρούβιστα βρισκόταν στη “Βασιλική οδό” που συνέδεε την Καρδαμύλη με τη Σπάρτη και το Μυστρά. Από την ίδια οδό πέρασαν και εγκαταστάθηκαν τον 1ο αιώνα π.Χ. στους ορεινούς όγκους του Ταϋγέτου οι “Ελευθερολάκωνες” , η παρουσία των οποίων μαρτυρείται από ενεπίγραφη μαρμάρινη πλάκα – Αγία Τράπεζα στο Ναό του Αγ. Νικολάου Αναστασαίων στη Χώρα Εξωχωρίου.

Από τον ίδιο δρόμο περνούσαν και οι Παλαιολόγοι, οι τελευταίοι βυζαντινοί αυτοκράτορες, όταν παραθέριζαν στο Αρχοντικό (Παλιόχωρα) της Αβίας. 

Μετά τη διάλυση του Δεσποτάτου του Μυστρά, αρκετοί άρχοντες της αυλής των Παλαιολόγων , για να αποφύγουν την υποδούλωση από τους Τούρκους, καταφύγανε αρχικά στις απάτητες κορφές και τα φαράγγια του Ταϋγέτου και αργότερα, όταν αποκαταστάθηκε κάποια τάξη, εγκαταστάθηκαν στην ελεύθερη και φιλόξενη γη της Μάνης.

Αυτό φαίνεται και από το ότι ένας από τους άρχοντες της Ανδρούβιστας , ο Δημητράκης Τρουπάκης, του οποίου “δέηση” του έτους 1748 διαβάζουμε στο Ναό του Σωτήρα στη Χώρα Εξωχωρίου, υπογράφει σε άλλη “δέηση” του έτους 1745 στο Ναό της Αγίας Τριάδας στο Προάστιο, ως Δημητράκης Τρουπάκης Παλαιολόγος, συνεχίζοντας την παράδοση του πατέρα του, Μιχαήλ Τρουπάκη Παλαιολόγου. 

Οι πέντε σημερινοί οικισμοί του Εξωχωρίου : Νίκοβο, Εξωχώρι, Χώρα, Κολυμπετσέϊκα, Πρίπιτσα , προέκυψαν σταδιακά μετά την καταστροφή της παλιάς Ανδρούβιστας το 17ο αι. , η οποία βρισκόταν στην περιοχή που οι ντόπιοι ονομάζουν “Χαλάσματα”.

Άκμασαν το 18ο και 19ο αι. και ήταν έδρα Επισκοπής και Καπετανίας.

Για το σημερινό επισκέπτη μαρτυρία της ακμής είναι οι πολλοί πύργοι :

Φασαίων στα Κολυμπετσέϊκα

Πατριαρχαίων στη Χώρα

Κιτρινιαραίων και Τσινταίων στο Εξωχώρι

Μπουκουβαλαίων και Κιτρινιαραίων στο Νίκοβο κλπ.

τα μοναστήρια : της Βαϊδανίτσας και του Σαμουήλη στον Ταϋγετο

οι ενοριακοί ναοί : του Προφήτη Ηλία στα Κολυμπετσέϊκα, της Παναγίας στη Χώρα, του Σωτήρα στα Πρίπιτσα, του Ταξιάρχη στο Νίκοβο, της Υπαπαντής στο Εξωχώρι,

και το πλήθος – περί τα 100 – των οικογενειακών εκκλησιδίων, τα οποία , όσα σώζονται, είναι αγιογραφημένα από ντόπιους αγιογράφους , όπως : η Ανάληψη στα Κολυμπετσέϊκα, ο Αγ. Νικόλαος Αναστασαίων στη Χώρα, ο Αγ. Δημήτριος Νεκροταφείου, η Παναγία Ντογαίων , η Αγ. Τριάδα Κιτρινιαραίων , ο Αγ. Ιωάννης Μουνουχαίων στο Εξωχώρι, τα Θεοφάνεια, η Αγ. Μαρίνα , η Αγ. Στασία στο Νίκοβο κλπ. 

Κάθε γενιά που πέρασε από το Εξωχώρι άφησε έργο σπουδαίο που φαίνεται όχι μόνο στις μικρές και μεγάλες εκκλησίες, τους πύργους και τα μοναστήρια, αλλά και στους αρμακάδες, τις κάλυβες, τα αλώνια, τα δημιουργήματα των μαρμαράδων ή των βαρελάδων, το σφυρί του γύφτου ή τη σαϊτα της εξωχωρίτισσας νοικοκυράς υφάντρας και επιβεβαιώνεται από τους ντόπιους ήρωες της επανάστασης του 1821 και των κατοπινών χρόνων, για να καταλήξει στις μέρες μας στα συλλογικά έργα : Υπαπαντή, Σχολείο, Ύδρευση, Ελαιουργικό Συνεταιρισμό, Συλλόγους, αλλά και τα έργα των επωνύμων εξωχωριτών , ανθρώπων του πνεύματος και της τέχνης, συγγραφέων, λογοτεχνών, ζωγράφων, γλυπτών, καθηγητών Πανεπιστημίου, ερευνητών κλπ. 

Ο πολιτιστικός αυτός πλούτος εναρμονίζεται με το φυσικό κάλλος του περιβάλλοντος χώρου, που το προσδιορίζουν στο βορρά το φαράγγι του Βιρού, στο νότο το φαράγγι του Φονέα ή βαθύ λαγγάδι, στην ανατολή το δάσος της Βασιλικής και στη δύση η παρουσία και θέα του Μεσσηνιακού κόλπου.

Ακόμα και σήμερα η Βασιλική οδός , εάν την περπατήσουμε ξεκινώντας από την Καρδαμύλη, θα μας φέρει ως το Εξωχώρι και το δάσος της Βασιλικής στον Ταϋγετο. Αν πάλι ανεβούμε το φαράγγι του Βιρού από την Καρδαμύλη ή το κατεβούμε από τα Κολυμπετσέϊκα στο Εξωχώρι , θα αποζημιωθούμε από τη μοναδική ομορφιά της φύσης αλλά και των μνημείων , όπως είναι οι παλιοί νερόμυλοι , τα μοναστήρια του Σωτήρα και του Λυκάκη. Εάν προτιμήσουμε το αυτοκίνητο , μπορεί να μας φέρει από αλλού στα ίδια μέρη. 

Σήμερα , στα 600 πέτρινα σπίτια του Εξωχωρίου έχουν απομείνει 300 ηλικιωμένοι κάτοικοι. Ευτυχώς που οι Εξωχωρίτες μετανάστες της Αμερικής , της Αυστραλίας ή της Αθήνας με το να φροντίζουν τα σπίτια τους ζωντανεύουν το χωριό το καλοκαίρι.

Ετσι κάθε καλοκαίρι οργανώνονται ενδιαφέρουσες πολιτιστικές εκδηλώσεις : τα πανηγύρια του Σωτήρα και της Υπαπαντής , ο αγώνας δρόμου , η αναβίωση του λαϊκού παιχνιδιού “Μόρα”, οι μουσικές βραδιές , οι εκθέσεις λαογραφικού, ιστορικού ή εικαστικού περιεχομένου , ενώ από το 1999 λειτουργεί Ιστορικό – Λαογραφικό Μουσείο που φιλοξενείται στο Δημοτικό Σχολείο.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *